Rachunek sumienia

Nie będziesz miał cudzych bogów przede Mną

Przykazanie I mówi o miejscu Boga w naszym życiu. Grzechy przeciw temu przykazaniu to:

• Odrzucanie Boga przez unikanie spowiedzi św. i trwanie w grzechu śmiertelnym.
• Przyjmowanie sakramentów świętych w stanie grzechu śmiertelnego, czyli świętokradzko.
• Wiara we wróżby, zabobony, horoskopy.
• Narażanie się na utratę wiary przez nieodpowiednie spotkania, znajomości, lekturę, programy telewizyjne, strony internetowe?
• Brak czas dla Boga – spychanie Go na margines życia, na koniec dnia. Brak codziennej modlitwy. Modlitwa byle jaka, odmawiana bezmyślnie i w pośpiechu.
• Ograniczanie spotkania z Bogiem do niedzielnej Mszy św.
• Brak troski o rozwój wiary np. przez czytanie Pisma Świętego, książek i gazet religijnych.
• Brak uwagi w czasie czytań mszalnych i kazań.
• Nie uczestniczenie w corocznych rekolekcji.

Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno

Przykazanie II mówi o szacunku wobec Boga i tego, co święte. Grzechy przeciw II przykazaniu to m.in:

• Odrzucanie woli Bożej wyrażonej w przykazaniach i nauce Kościoła (np. przez mówienie: „dla mnie to nie jest grzechem”).
• Wyszydzanie Kościoła, tego co dotyczy wiary oraz kapłanów, sióstr zakonnych, katechetów.
• Brak szacunku i wyszydzanie ludzi, którzy starają się na co dzień ukazywać wiarę w swym życiu.
• Składanie fałszywej przysięgi, przysięgałem bez potrzeby. Nie dotrzymywanie przysięgi.
• Nadużywanie imion świętych.
• Niewłaściwe zachowanie w miejscach świętych lub podczas nabożeństw.
• Nie przyznawanie się do wiary.
• Nie przeciwstawianie się złu.

Pamiętaj, abyś dzień święty święcił

Przykazanie III mówi o wypełnianiu obowiązków religijnych. Grzechy przeciw temu przykazaniu to:

• Nieobecność na Mszy św. w niedzielę i święta nakazane? (jeżeli zdarzały się zawinione nieobecności, należy podać ich liczbę i powód)
• Brak zaangażowania w czasie Mszy św. przez uważne słuchanie i włączenie się we wspólną modlitwę.
• Zakłócanie świątecznego charakteru niedzieli przez niepotrzebną pracę.
• Nie przystąpienie do spowiedzi św. i Komunii św. w okresie wielkanocnym.
• Nie zachowywanie nakazanych postów (piątki w ciągu roku, Środa Popielcowa, Wielki Piątek).
• Udział w zabawach w okresie Wielkiego Postu oraz w piątki w ciągu roku.

Czcij ojca swego i matkę swoją

Przykazanie IV jest wezwaniem do okazywania szacunku i wdzięczności rodzicom, dziadkom, nauczycielom i przełożonym. Przykazanie to odnosi się także do relacji w społeczeństwie i w ojczyźnie. Grzechy przeciw IV przykazaniu można podzielić na dwie grupy relacji:

Dzieci – rodzice / przełożeni

• Złe odnoszenie się do rodziców, dziadków, wychowawców, nauczycieli i osób, którym winniśmy posłuszeństwo.
• Zapominanie o rodzicach i dziadkach. Brak troski o ich życie i zdrowie, zwłaszcza, gdy są już w podeszłym wieku.
• Brak modlitwy za rodziców.
• Brak uczciwości, prawdomówności w relacjach z nimi.
• Brak dbałość o dobre imię rodziców i przełożonych.
• Unikanie podejmowania codziennych obowiązków domowych. Brak gotowości do wzięcia odpowiedzialności za sprawy domowe i rodzinne.

Rodzice – dzieci

• Brak troski o wychowanie dzieci, przygotowanie ich do samodzielnego życia w rodzinie i społeczeństwie.
• Brak troski o rozwój wiary dziecka; zły przykład, gdy idzie np. o praktyki religijne (nie chodzenie na Mszę św., brak modlitwy) czy zły sposób odnoszenia się do ludzi, niewłaściwie słownictwo itp.
• Zaniedbywanie spraw związanych z wykształceniem dzieci.
• Brak troski o wybór zawodu i drogi życiowej przez dzieci.

Nie zabijaj

Przykazanie V wzywa  nas do szacunku oraz ochrony życia swojego i innych ludzi. Grzechy z piątego przykazania to m.in.:

• Brak szacunku życia ludzkiego od poczęcia aż do śmierci. Zgoda na jego lekceważenie (zwłaszcza w dyskusjach na temat zabijania dzieci nienarodzonych).
• Lekceważenie troski o własne zdrowie.
• Brak umiaru w jedzeniu i piciu.
• Niszczenie własnego życia przez: zażywanie narkotyków, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów, nadużywanie środków wpływających na silny rozwój mięśni i większą sprawność fizyczną (sterydy anaboliczne), okaleczenia.
• Szkodzenie innym na zdrowiu lub narażanie ich życia np. przez: rozprowadzanie narkotyków, zachęcanie do używania narkotyków, papierosów, alkoholu, pobicia, okaleczenia.
• Brak odpowiedniego dystans do własnego zdrowia, sprawności fizycznej i wyglądu – uleganie tzw. kultowi ciała.
• Brak odpowiedniego szacunku wobec chorych i starszych; nie udzielanie im pomocy, gdy to jest możliwe.
• Samobójstwo i zabójstwo oraz próba popełnienia tych czynów.
• Używanie środków poronnych i antykoncepcyjnych,
• Ucieczka z domu,
• Znieważanie drugiego człowieka słowem lub czynem.
• Uleganie uczuciu nienawiści, złości.
• Brak dążenia do zgody i niechętne przebaczanie.
• Dręczenie zwierząt i niszczenie przyrody.

Nie cudzołóż

Przykazanie VI staje na straży godności człowieka i szacunku w dziedzinie przekazywania życia. Grzechy przeciw temu przykazaniu to:

• Współżycie przedmałżeńskie.
• Zdrada współmałżonka i utrzymywanie relacji, które naruszają wierność małżeńską.
• Stosunki homoseksualne.
• Pedofilia i molestowanie seksualne.
• Uczynki nieskromne dokonywane w samotności (samogwałt, czyli mas­tur­ba­cja, onanizm).
• Nieskromne rozmowy.
• Prowadzenie innych, szczególnie młodszych, do nieczystości w słowach lub uczynkach.
• Brak wstydliwości w stroju i zacho­wa­­niach, celowe ubieranie takich strojów, które mają prowokacyjny charakter.
• Nieumiejętność przeciwstawienia się nieskromnym rozmowom i zacho­wa­niom.

Nie kradnij

Przykazanie VII stoi na straży własności drugiego człowieka oraz własności wspólnej. W zakres tego przykazania wchodzą następujące sprawy:

• Kradzieże.
• Kupowanie i sprzedaż rzeczy kradzionych (także pirackich płyt CD i programów komputerowych)
• Niszczenie własności innych lub tzw. wspólnej własności (np. urządzeń miejskich),
• Nie oddanie rzeczy skradzionych lub znalezionych, gdy znamy właściciela.
• Oszustwo i nieuczciwy zysk.
• Trwonienie pieniędzy.
• Jazda bez biletu.
• Korzystanie z prac domowych przygotowanych przez innych, piractwo muzyczne i internetowe (czyli tzw. kradzież wartości intelektualnych, będących wynikiem pracy i zdolności innych ludzi).

Nie mów fałszywego świadectwa  przeciw bliźniemu swemu

Przykazanie VIII mówi o odpowiedzialności za słowo. Grzechy z tego przykazania to:

• Brak troski o prawdę w codziennym życiu.
• Posługiwanie się półprawdą.
• Oszczerstwo (mówienie nieprawdy), obmowa (rozgłaszanie słabości drugiej osoby), plotki, szkodzenie innym przez rozpowszechnianie podejrzeń.
• Nie spełnianie obietnic i nie dotrzymywanie tajemnicy.
• Obłuda.
• Nie uznawanie własnych błędów.
• Nie docenianie zalety innych.
• Brak sprostowanie kłamstwa, obmowy.
• Nieuczciwe osiąganie dobrych wyników (ocen) w szkole i pracy.

Nie pożądaj żony bliźniego swego…

Przykazanie IX obejmuje grzechy, które są znakiem wewnętrznego nieuporządkowania w dziedzinie seksualnej. Oto niektóre z nich:

• Świadome i dobrowolne dopuszczane nieskromnych myśli, wyobrażeń i pragnień.
• Rozbudzanie i podtrzymywanie nieskromnych myśli przez lekturę, oglądanie filmów, czasopism lub stron internetowych o treści erotycznej lub pornograficznej.
• Celowe poszukiwanie tego, co prowadzi do grzechów nieczystych.
• Świadome i dobrowolne podtrzymywanie w pamięci nieskromnych myśli i obrazów.

…ani żadnej rzeczy, która jego jest.

Przykazanie X zwraca uwagę na niewłaściwe pragnienia związane z tym co posiadają inni.

• Rodzące się uczucia zazdrości.
• Uczucia nienawiści, nieżyczliwości z powodu tego, co posiadają inni.
• Nieuzasadnione podejrzenia, obmowy, oczernianie innych z powodu tego, co mają.
• Brak radości i dziękczynienia Bogu za to, co posiadamy.
• Brak wrażliwości na potrzeby innych ludzi, nie dostrzeganie ich potrzeb.
• Niewłaściwa hierarchia wartości (sprawy materialne zasłaniają to, co prowadzi do Boga i ludzi.